Bespaarjaar - maar nu even niet!

 Ik had het ook gewoon niet kunnen vertellen op mijn blog, ik kan de uitgaven van week 37 en mijn maandoverzicht september zodanig  bewerken dat niemand het zou weten. Maar zo ben ik niet. Ik wil mijn lezers inspireren en motiveren om wat zuiniger te zijn, duurzaam te leven en na te denken over hun financiële toekomst. En dit is niet altijd makkelijk en dit lukt niet altijd. Ook mij lukt dit niet altijd. Het kan dan niet zo zijn dat ik hier doe alsof het wel zo is.

Gisteren heb ik twee paar nieuw schoeisel gekocht! Ik heb er natuurlijk allerlei goede redenen voor, kan hier recht praten wat krom is, uitleggen hoe belangrijk het is en bla bla bla... Maar dan eerst wel even bekennen dat mijn bespaarjaar dus in september even niet goed ging en dat ik geld heb uitgegeven aan schoenen, en dat was nou net NIET de bedoeling van het bespaarjaar!

mijn nieuwe schoenen

Goed, toch een kleine toelichting, al is het maar omdat ik het dan voor mezelf ook nog even heb verantwoord, hetgeen niet nodig is maar ik dus kennelijk toch wil doen. Een half jaar geleden kreeg ik, na wat klachten die verder niet zo spannend zijn, steunzolen aangemeten. Wat een apparaten! Er waren maar weinig schoenen in mijn huidige schoenenverzameling waar ze makkelijk in pasten. Door de coronocrisis en het vele thuis zijn heb ik deze steunzolen een beetje verwaarloosd. Ik droeg ze alleen in mijn gympen die ik aanheb op de sportschool. 

Toen ik vorige week weer begon met werken en mijn werkkleding (jasjes, jurken, rokken, nette broeken)  en werkschoenen (bijna allemaal schoenen met een hak) weer eens bekeek kwam ik erachter dat ik a) niet zoveel zin meer had in schoenen met een hak, en b) toch die steunzolen maar eens moest gaan gebruiken. Maar zoals al gezegd, die zolen pasten eigenlijk nergens in.  Toen heb ik besloten om een paar nette sneakers en een paar comfortabele lage laarsjes aan te schaffen waar de zolen wél in passen.

Ik heb een grote schoenmaat (45) maar gelukkig is er in de stad een goede schoenenwinkel met damesschoenen tm maat 46! Hier slaag ik altijd. Op het internet had ik al  even gekeken naar de collectie en mijn keus bepaald. Ik heb ze niet online gekocht maar ben naar de winkel gefietst en heb daar de schoenen mét steunzolen gepast. Toen alles goed bleek te zitten en passen heb ik de aankoop gedaan.

Binnenkort wil ik mijn schoenencollectie eens goed onder de loep nemen. Veel paren heb ik al erg lang. Ze zitten niet meer zo lekker of zijn zo vaak gedragen dat het mooie er wel vanaf is. Ik ben ook wat meer waarde gaan hechten aan comfort. Hoge hakken staan mooi en ik zal ze ook vast nog wel eens aantrekken, maar er een hele dag op lopen zie ik niet meer zitten. Een aantal schoenen kunnen denk ik wel weg.

Voor mijn gevoel ben ik met mijn nieuwe schoenen wat dichter bij mijn doel om een capsule wardrobe te maken gekomen. Ik ga de komende dagen eens kijken of ik voor september, oktober en november een aantal kledingstukken kan uitzoeken die ik in deze maanden ga dragen. Een soort van oefencapsulwardrobe. Dit moeten dan kledingstukken zijn die ik naar mijn werk kan dragen en een paar voor de dagen dat ik thuis werk/vrij ben. Ik denk zelf aan:

• 1 nette spijkerbroek
• 1 'oude' spijkerbroek
• 1 zwarte broek
• 1 jurk olijfgroen
• 1 jurk zwart
• 1 rok zwart
• 1 vest zwart
• 1 vest grijs 
• 1 colbertje donkerblauw
• 1 colbertje grijs
• spijkerjasje
• maillots, sokken, shirtjes etc
• halfhoge laarjes cognackleur
• mijn nieuwe schoenen!

Dit is wat ik nu in mijn hoofd heb, maar moet ik nog een beetje beter uitwerken. Wellicht nog leuk voor een aparte blog. 

Pffff ... ben wel opgelucht hoor, nu ik eerlijk heb opgebiecht dat ik geld aan schoenen heb uitgegeven, zo'n groot geheim meedragen lijkt me helemaal niet fijn! 😉

Bespaarjaar - hoe ging het in januari en februari?

De eerste twee maanden van het jaar zitten erop! Ik heb geen kleding, schoenen of accessoires gekocht. Wel een regenpak maar dat tel ik niet mee, dat hoort bij vervoerskosten. Zonder regenpak kan ik niet droog op mijn werk komen en zou ik met de auto moeten gaan. Het was ook geen impulsaankoop of leuk kledingstuk waar ik mijn zinnen op had gezet. Een regenpak is voor mij net zo belangrijk als opgepompte fietsbanden en werkende fietsverlichting! Dus geen onderdeel van het bespaarjaar. Beetje rare logica misschien, maar voor mij klopt het.

Ik ben geen kledingwinkels binnen gegaan, heb geen online kledingwinkels bekeken en zelfs toen ik een paar keer bij de Hema was heb ik niet toch even snel door de rekken gesnuffeld. Ik ben nog steeds tevreden met mijn huidige garderobe. In een spreadsheet houd ik bij welke kleding ik draag. Het systeem werkt als volgt:

Iedere ochtend tijdens het ontbijt - achter de laptop - vul ik de spreadsheet in. Ik werk met kleuren: geen kleur = niet gedragen, rood = 1x gedragen, oranje = 2 keer gedragen, groen = x aantal keren gedragen. Ik probeer alles te dragen, maar merk dat ik af en toe toch iets uit de kast pak waar ik me prettig in voel. Ik ga het systeem waarbij ik iets pak dat vooraan hangt weer wat strakker volgen.  Het liefst wil ik zoveel mogelijk wisselende combinaties aan. Dit ga ik overigens níet met mijn spijkerbroeken doen. Ik heb een nieuwe liggen, die bewaar ik voorlopig nog. Mijn andere spijkerbroeken ga ik eerst afdragen, te beginnen met de donkerblauwe die ik in januari en februari heb gedragen. Deze begint tekenen van slijtage te vertonen en is al een stuk minder donkerblauw dan een jaar geleden. 

In januari en februari heb ik mijn donkerblauwe spijkerbroek en een grijs colbertje vaak gedragen. Ook heb ik een olijfgroen jersey jurkje en olijfgroen lang wollen vest veel aangehad, ik draag dit setje in het weekend. Daarnaast droeg ik vaak een zwarte jersey skinny met lang zwart jasje. Dat setje was makkelijk en verzorgd genoeg voor school. Een rood colbert dat ik al jaren heb en nu twee keer heb gedragen zat niet lekker en gaat op de 'kan weg stapel' aan het eind van mijn bespaarjaar.  

Van mijn schoenen houd ik niet bij hoe vaak ik ze draag, die draag ik allemaal, sommige paren zeer regelmatig, andere paren wat minder vaak maar deze komen vast nog een keer van pas. Zo heb ik een aantal paar schoenen met hoge hakken, niet praktisch voor werk, maar wel leuk voor een feestje onder een mooie jurk. Ze zijn vrij tijdloos en wegdoen kan altijd nog.

Ook de jassen doen niet mee met het systeem in mijn spreadsheet. Ik draag ze allemaal, afhankelijk van het weer, de kleding die ik eronder aan heb en of ik op de fiets of in de auto ergens naar toe ga. Mijn jassen heb ik allemaal al jaren en gaan nog wel even mee ook. Geen reden om daar iets van weg te doen of nog bij te kopen. 

Een paar weken geleden las ik een leuke blog van collegablogger Anja van Minimalist Dutchie. Zij maakte een lijstje met dingen waarvan zij er maar één heeft. Erg leuk en inspirerend vond ik dat. Ik wil met mijn garderobe ook naar zoiets toe. Ik heb nu nog voldoende spijkerbroeken om een paar jaar vooruit te kunnen, maar eentje zou ook genoeg zijn! En dat geldt voor meer kledingstukken.  Op naar de volgende twee maanden van mijn bespaarjaar!

Uitgaven week 5/2020 - Grip op mijn knip!

Een flink bedrag aan afschrijvingen deze week. Maar geen rare dingen en alles zoals ik had verwacht en zoals voorspeld door mijn bank. De volgende ronde vaste betalingen vindt pas weer over een maand plaats dus volgende week zal het totaal weer een stuk lager zijn.

In mijn vorige blog vertelde ik over het extraatje bij mijn salaris. Dat betekent dat ik nu een fors bedrag op mijn normale betaalrekening heb staan. Binnenkort ga ik daar een deel van beleggen en volgende week zal ik nog wat naar mijn spaarrekeningen overmaken.

Hoe zag week 5 eruit?

	totaal week 5
Afschrijvingen en pinbetalingen
AH	€ 2,28
Sahan	€ 15,20
Lidl	€ 6,14
ASN Bank beleggen	€ 250,00
ASN Bank spaarrekening	€ 500,00
CB spaarrekening	€ 500,00
ING spaarrekening	€ 100,00
Semmie	€ 100,00
Wegenbelasting	€ 21,00
Mijn deel cadeau voor een vriendin	€ 35,00
NPO Start	€ 2,95
XS4ALL	€ 67,99
Energiebedrijf	€ 250,00
Waterbedrijf	€ 25,00
Hema	€ 8,00
Totaal afschrijvingen en pinbetalingen	€  1883,56
Betalingen contant
Postagentschap zegel buitenland	€ 1,50
Toko	€ 1,35
Markt	€ 1,00
Totaal betalingen contant	€ 3,85

Bij mijn vaste winkels boodschappen gedaan, meer van hetzelfde en niets bijzonders. Bij de Hema had ik wat artikelen nodig voor de persoonlijke verzorging. Ik ben tevreden over hun spullen en behoorlijk merkvast. Een vriendin van ons werd 25 jaar en zijn kreeg van Georg en mij een mooi cadeau (een rittenkaart voor bokslessen), ik heb mijn deel overgemaakt aan Georg.

De kaart naar het buitenland ging naar een vriendin in Londen om haar een hart onder de riem te steken met de Brexit. Ze was al behoorlijk ‘upset’ toen Boris Johnson de verkiezingen won en de Brexit maakte haar nóg verdrietiger! Helaas is ze op een leeftijd dat emigreren niet meer tot de mogelijkheden behoort, dus naast e-mailen stuur ik haar af en toe een leuke kaart om haar een beetje op te beuren!

Op de markt haalde ik deze week een kilo aardappelen uit de Zeeuwse klei. Die zijn toch stukken lekkerder dan zo’n zak uit de supermarkt!

De eerste maand van mijn bespaarjaar zit er inmiddels ook op. Het heeft me totaal geen moeite gekost om niets te kopen op het gebied van kleding, schoenen en aanverwante artikelen. Ook heb ik geen winkels bezocht waardoor ik niet in de verleiding kon komen en bovendien tijd overhad voor andere dingen zoals lezen (het laatste boek van Maarten ’t Hart) en seizoen 2 van The Crown op Netflix kijken.

Vandaag liep ik bij het verlaten van de Hema langs de H&M. Er hing al leuke voorjaarskleding in de winkel maar het deed me niets! Ik heb nu nog geen zin om voorjaarskleding aan te doen en ik weet dat ik nog heel veel leuke dingen heb wanneer het voorjaar echt aanbreekt! Zoals ik al zei, de eerste maand zit erop, nog 11 te gaan!

2020 Bespaarjaar - de aanpak

Al eerder schreef ik wat de aanleiding is geweest om een bespaarjaar te houden. Daarna heb ik geschreven over de voorbereidingen die ik heb getroffen.

Deze blog gaat over de aanpak gedurende het jaar. En het is natuurlijk geen uitdaging zonder regels!

Regels die ik helemaal zelf heb bedacht en waar ik natuurlijk helemaal niets mee hoef als ik er geen zin in heb. Maar zo werkt dat niet bij mij en zeker in het begin ga ik met erg veel enthousiasme mijn uitdaging aan!

Allereerst ga ik tijdens mijn bespaarjaar alle kleding die ik heb dragen, ook de dingen waarvan ik weet dat ze niet zo lekker zitten, niet echt mooi meer zijn of anderszins niet (meer) voldoen. Deze dingen moet ik minstens 2x aan. Daarna mag ik beslissen of het een blijvertje is, of niet. Bij twijfel draag ik het dan nog een paar keer. 

Dit doe ik als volgt: ik begin met al mijn jasjes en vesten, ik pak het eerste jasje of vest en dat is mijn basisstuk van die dag. Einde van de dag gaat het op een hangertje en hang ik het achteraan de rij terug. De volgende dag neem ik het volgende jasje of vest. Net zolang tot ik alle jasjes een keer heb aangehad. Met rokken en jurken en broeken doe ik hetzelfde. Op deze manier dwing ik mezelf alles te dragen maar maak ik ook telkens andere combinaties.  Bij het wisselen van de seizoenen komen er ook weer andere kledingstukken in de kast, maar het principe blijft gelijk. 

Een aantal dingen draag ik helemaal niet, die stop ik in een koffer in de kast. Zo heb ik bijvoorbeeld een aantal spijkerbroeken waarvan ik er maar twee ga dragen; de oudst in het weekend tot deze opgedragen is en een wat nieuwere voor een werkdag waarop ik casual naar school kan. Zo heb ik dan volgend jaar nog een paar relatief nieuwe spijkerbroeken en hoef ik geen nieuwe spijkerbroek te kopen. 

In de loop van het jaar ga ik ook opruimen. Wanneer een kledingstuk kapot of versleten is, echt niet lekker zit of andere mankementen heeft dan gaat het weg, onder andere naar de kringloop. Stukken die ik niet draag omdat ze niet lekker zitten geef ik meestal aan een collega, zij zamelt spullen in voor een project in het buitenland. Zo ontstaat er in mijn kast een garderobe met dingen die ik draag en wordt er geen onnodige ruimte in beslag genomen. 

Ook maak ik een verlanglijst. Er zijn altijd wel dingen die ik nodig heb of die vervangen moeten worden. Maar het is niet zo dat ik altijd alles van die verlanglijst ook koop. Soms kom ik erachter dat ik het toch niet zo hard nodig heb als ik dacht, of is de behoefte om het aan te schaffen er niet meer.

Omdat er in een jaar ineens iets kan zijn waar ik niet op gerekend heb geef ik mezelf een ‘noodbudget’.  Dit is een bedrag van 250 euro. Zo ben ik vorige jaar een regenjas kwijtgeraakt omdat deze uit mijn fietstas was gestolen. En omdat ik ook met regen op de fiets naar mijn werk ga is een regenjas een noodzakelijk onderdeel van mijn garderobe. Tot nu toe heb ik mijn ‘noodbudget’ niet ingezet, maar het is wel fijn om te hebben!

Aan het eind van het jaar hoop ik een stap dichter bij een ‘capsule wardrobe’ te zijn, want dat is nog steeds mijn streven.

De reacties hierop zijn trouwens heel verschillend. Onder collega's zijn er nog wel eens mensen die medelijden met me hebben. Dat is echt niet nodig, ik doe dit geheel vrijwillig! In de vriendenkring is er wel meer begrip. Gelukkig hebben wij vrienden die zelf ook bezig zijn met consuminderen en duurzamer leven en kunnen we elkaar inspireren en motiveren, zonder elkaar iets op te dringen! 

Raar verhaal?

We zijn er! Op ons vakantie-adres! Na een vrij relaxte reis vanaf Rotterdam naar Malaga per vliegtuig (op het vliegveld even paniek en in de stromende regen naar buiten omdat het brandalarm afging en de terminal ontruimt moest worden) en een autorit door de bergen stonden we gisteravond om tien uur voor onze vakantiewoning. Middle of nowhere en stikdonker! We hadden natuurlijk op de website al gezien hoe het hier is, maar toch was de verassing groot vanmorgen toen we bergen, een strakblauwe lucht en zon zagen! Hoog in de lucht vale gieren, overal in de tuin palmen en enorme cactussen en hier en daar ook nog een citroenboom. Is dat fijn?

Vandaag boodschappendag. De dichtstbijzijnde grote supermarkt is in Antequera, 25 km rijden, maar door de bergen een tocht van bijna een uur. Dus een lijstje gemaakt voor zeker vier dagen want op eerste kerstdag is hier alles dicht en bovendien willen we niet steeds boodschappen moeten doen.

Omdat we graag einde van de dag weer thuis zijn en zelf voor ons avondeten zorgen hadden we een kar met een kop erop! De rekening viel echter reuze mee! Misschien is dat omdat het BTW tarief op basisproducten zoals de meeste voedingsmiddelen slechts 4% is? Het hoge BTW tarief is hier, net als bij ons 21%, en dan is er nog een tussentarief van 10% (ik heb opgezocht waarvoor dit tarief geldt en dat is onder andere voor nieuwbouwwoningen en transport, maar dit verklaart niet waarom het over een deel van onze boodschappen wordt gerekend). 

Goed even terug naar de titel van deze blog, want tot nu toe is het nog geen raar verhaal. 

Op ons lijstje stond ook wc-papier. Dat had ik erop gezet. Georg had gezien dat er in het huis twee rollen wc-papier waren en vroeg zich af of dat niet voldoende was voor de rest van de week. Ik dacht van niet. En toen kwam de aap uit de mouw! Georg vindt al langere tijd dat ik teveel wc-papier gebruik en vindt dat ik, als consuminderaar, hier maar eens op moest gaan minderen! Ik had geen weerwoord, behalve dat ik dacht dat het wel meeviel. Ik heb alleen geen idee  wat normaal is en daarom heb ik besloten hier maar eens een blogje over te schrijven in de hoop dat ik wat reacties ontvang waar ik dan weer wat mee kan! Dat is dus dit rare verhaal! 

Met behulp van Google vind je allerlei websites die toiletfeitjes bevatten en op een zo'n site lees ik dat er in Nederland gemiddeld 8,5 velletje toiletpapier per toiletbezoek wordt gebruikt.  Dat is best veel, ik zit er in ieder geval nog onder! Maar als consuminderaar kan ik misschien proberen om nog minder wc-papier te gebruiken. Dat is uiteindelijk beter voor de portemonnee van zuinige Stella, maar nog beter voor het milieu!

Einde raar verhaal, wij gaan lekker verder met vakantie vieren en ondertussen ga ik vast beginnen aan mijn post over mijn bespaarjaar in 2020. Die komt dan in het nieuwe jaar online!

Overzicht financiën november 2019

Na een korte break ben ik weer even terug! De inspiratie voor een leuk stukje is niet gekomen en als ik niets te melden heb dan meld ik liever niets!

Ik zie aan de kijkcijfers dat mijn financiële overzicht van oktober goed is bekeken, daarom heb ik, net als in oktober, een kort overzicht gemaakt van mijn uitgaven in november. 

In oktober zette ik onder het overzicht een lijstje met de kostenposten per item.  Dat doe ik nu niet, ik denk dat het zo ook wel duidelijk is. Ik ben wel van plan om mijn spreadsheet wat te gaan aanpassen zodat ik het een op een kan overnemen in mijn blog. Nu is het nog heel gespecificeerd, zelfs voor mij wel erg uitgebreid en uiteindelijk is dat niet nodig.  Ik weet uiteindelijk wel waar ik mijn geld aan uitgeef. 

November zag er als volgt uit:

In	3600
Wonen	425
Boodschappen	110
Contributies	76
Investeren	140
Gezondheid	0
Vervoer	70
Vakantiekosten vooraf	88
Zakgeld en diversen	400
Kleding	175
Sparen	1700

Na de dure tandartsrekening van vorige maand heb ik deze maand geen kosten voor gezondheid. Daarnaast heb ik een kleine buffer op mijn rekening laten staan, want in december gaan we op vakantie en ga ik wat meer uitgeven dan normaal. Bovendien moeten we een deel van de vakantiewoning in cash overhandigen als we aankomen (dit hebben we zo met de eigenaar van het huis afgesproken, we zijn buiten het huizenverhuurbedrijf omgegaan en konden zo een goede prijsafspraak maken, wij blij en zij blij!!).

Mijn volgende blog gaat over mijn bespaarjaar, dat begint binnenkort: 01-01-20!! Ik heb er zin in!

Buy Nothing New Month

Oktober is 'Buy Nothing New Month'. Jaren geleden kwam ik hier toevallig achter toen ik op zoek was naar interessante nieuwsitems voor een Engelse les. Op de BBC werd er aandacht besteed aan dit fenomeen dat in 2010 in Australië is begonnen. Ik was meteen enthousiast en ik heb toen een maand lang niets nieuws gekocht. Ik vond het zo leuk dat ik besloot er een jaar van te maken, maar dan op het gebied van kleding, schoenen en accesoires. Ik heb vanaf oktober 2012  tot en met september het jaar erop niets nieuws gekocht. In 2016 heb ik het  nogmaals gedaan en volgend jaar, in 2020, ga ik het weer doen. Ik noem het een bespaarjaar.

Maar deze maand oktober ga ik een ander experiment doen. Niet op het gebied  van spullen of kleding, alhoewel ik momenteel geen plannen heb om iets aan te schaffen, maar op het gebied van voeding. 

Ik wil in oktober, en waarschijnlijk ook nog in november en december, de voorraad eten die er in huis is opmaken en zo min mogelijk nieuw kopen. Nu bedoel ik niet de potjes met kruiden en specerijen, of de bikjes gepelde tomaten en alle andere dingen die we standaard in huis hebben en dagelijks en wekelijks gebruiken. Nee, ik bedoel eten zoals die zak spätzle die nog over is van een vakantie in Zuid Duitsland twee jaar geleden, een potje amarenen op siroop van een Italiaanse week bij de Lidl vier jaar geleden, gedroogde peulvruchten die nog steeds niet gebruikt zijn en ga zo maar door. Ook in de vriezer liggen zaken die waarschijnlijk nog wel goed zijn, maar er al heel lang liggen, bijvoorbeeld vier rollen deeg voor hartige taart, in een hebberige bui bij de Carrefour nabij Antwerpen (Schoten) gekocht. En in de koelkast de talrijke potjes van de toko en de Turkse supermarkt. 

Ik ga het opmaken, gebruiken en als blijkt dat het toch niet lekker is, of niet meer goed, dan kan het weg. Ik ga proberen zo min mogelijk geld uit te geven aan voeding.  Omdat Georg niet zo te porren is voor dit soort experimenten (zie mijn blog 'Consuminder jij samen?") zal ik er geen halszaak van maken als het niet 100% perfect lukt. En het zal zeker niet in een maand allemaal op zijn, maar ook dat is niet erg. Als het maar een keer op gaat. 

Vanavond neem ik vast een voorschotje, er ligt een pak XL pitabroodjes (ook weer van zo'n actie bij de Lidl) in de vriezer. Ik ben de enige die deze broodjes eet, en dan ook niet heel vaak. Bovendien heb ik ook nog traditionele Israëlische en veel lekkerder pitabroodjes van Nina's Bakery liggen. Deze zijn verkrijgbaar bij de Sligro mocht u interesse hebben. Die eet ik het liefst en dus blijven die andere steeds liggen. Nu niet, vanavond eet ik 'pita sabich', met daarbij broccoli met zelfgemaakte hummus en een groene salade.

's Ochtends eet ik steevast havermoutpap. Maar toen de mussen dood van het dak vielen afgelopen zomer heb ik een zak basismuesli gekocht, deze at ik op die warme dagen 's ochtends met wat yoghurt. Zodra de temperatuur weer onder de 25 graden kwam ging ik weer lekker aan de havermoutpap! Dus die muesli is niet op. Nu ga ik de komende weken de muesli mengen met mijn havermout, gekookt kan die muesli ook prima weet ik uit eerdere 'papexperimenten'. Zo gaat die voorraad ook op!

Ben ook wel benieuwd wat ik nog allemaal tegenkom in de voorraden en heb wel zin om wat creatieve dingen te bedenken om het allemaal in te verwerken. Ik zal hier af en toe verslag komen doen.

2020 wordt weer een bespaarjaar

Iedere vijf jaar heb ik een bespaarjaar. Volgend jaar is weer zover.  In zo'n jaar koop ik geen kleding, schoenen, ondergoed en accessoires voor mezelf. 

Omdat het vanmiddag grijs en regenachtig  was en omdat ik wat vakantiespullen bijeen aan het zoeken was heb ik meteen mijn zomergarderobe  onder de loep genomen.  Alvast een 'note to self' : voor volgend jaar heb ik meer dan genoeg zomerkleding en sandalen en slippers dus niets nodig. Dat maakt het bespaarjaar in het zomerseizoen lekker makkelijk!

Het waarom van zo'n bespaarjaar en hoe ik het verder aanpak lees je tegen het einde van het jaar.